Naar Scandinavië met de camper: veerboot of over land?

Bij het plannen van een Scandinaviëreis krijgt de heenreis meestal een half uur aandacht. Terwijl het de beslissing is die bepaalt hoeveel vakantie er overblijft.

Want de rit erheen is geen detail. Vanuit Nederland naar Zuid-Noorwegen ben je met een camper twee tot drie dagen onderweg, en dat is enkele reis. Bij een vakantie van twee weken gaat daarmee bijna een derde van je tijd op aan verplaatsen.

De twee routes

Over land rijd je door Duitsland en Denemarken omhoog, en vervolgens over de Öresundbrug naar Zweden en door naar Noorwegen — of je zet in Noord-Denemarken alsnog een korte overtocht in.

Over zee neem je een langere veerboot en sla je een groot deel van de rit over.

Beide hebben een eerlijke rekensom, en die valt anders uit per reis.

Wat over land werkelijk kost

Geen ticket, dus goedkoper — zo denken de meeste mensen erover. Maar tel op wat er wél is: brandstof voor een camper over honderden kilometers, twee tot drie overnachtingen onderweg, tol waar van toepassing, en twee tot drie vakantiedagen aan elke kant.

Daar staat iets tegenover dat vaak wordt vergeten: die dagen hoeven geen verloren dagen te zijn. Noord-Duitsland en Denemarken hebben uitstekende Stellplätze en camperplaatsen. Wie de heenreis behandelt als deel van de reis in plaats van als noodzakelijk kwaad, houdt er iets aan over.

Dat vraagt wel dat je die nachten van tevoren uitkiest. Een willekeurige snelwegparkeerplaats levert niets op.

Wat de veerboot kost

Een overtocht vanaf Noord-Denemarken naar Zuid-Noorwegen duurt ongeveer twee uur — dat is nauwelijks een zeereis, meer een verlengd oversteekje. Langere overtochten vanuit Duitsland of Denemarken naar verder gelegen Noorse of Zweedse havens schelen meer rijtijd, maar kosten navenant meer.

Twee dingen om te weten. Ten eerste: campers vallen op vrijwel alle veerboten in een duurdere categorie dan personenauto's, meestal op basis van lengte en hoogte. Ten tweede: reizigers noemen voor twee personen met een kampeerbus al snel bedragen van enkele honderden euro's voor een retour.

Daar staat tegenover dat je een nacht wint, kilometers bespaart, en uitgerust in Noorwegen aankomt in plaats van na drie dagen rijden.

Wanneer wat logisch is

Korte reis, twee weken of minder. Neem de boot, in elk geval op de heenweg. Twee reisdagen minder is bij zo'n reisduur meer waard dan het prijsverschil.

Langere reis, drie weken of meer. Over land wordt aantrekkelijker. De reisdagen wegen minder zwaar, en je kunt Denemarken of Zuid-Zweden in je route opnemen in plaats van eroverheen te vliegen.

Noord-Noorwegen of de Lofoten. Hier verandert alles. De afstanden zijn zo groot dat je hoe dan ook lang onderweg bent, en de route door Zweden omhoog is dan vaak de logische keuze — sneller en met minder bochten dan de Noorse kustweg.

Zweden of Denemarken als hoofdbestemming. Dan is over land bijna altijd het antwoord; je bent er immers al zodra je begint.

De combinatie die weinig mensen overwegen

Heen met de boot, terug over land. Of andersom.

Je begint dan snel en uitgerust op je bestemming, en gebruikt de terugweg om Zuid-Zweden of Denemarken mee te pakken zonder dat het extra reisdagen kost — je moest toch die kant op. Voor veel reizen is dit de beste van beide werelden, en het scheelt de helft van de ticketkosten.

De bruggen die niemand meerekent

Wie over land gaat, rijdt richting Zweden over de Storebæltbrug of de Sontbrug, en beide zijn tolwegen. Dat wordt bij het vergelijken van routes structureel vergeten, terwijl het de rekensom merkbaar verschuift.

Bepalend is niet je gewicht maar je lengte. De tarieven lopen op per lengteklasse, en een camper valt vrijwel altijd in een duurdere klasse dan een personenauto. Voor twee bruggen heen en twee terug loopt dat op tot een bedrag waar je een flink deel van een veerboottarief voor had.

Voor beide bruggen bestaan kortingscontracten die je vooraf online afsluit en na de reis weer opzegt. Bij de Sontbrug scheelt dat aanzienlijk per passage. Reken het één keer uit voordat je "over land is goedkoper" concludeert — bij een korte reis met twee bruggen heen en terug is het verschil met een veerboot vaak kleiner dan verwacht.

Wat je vooral vroeg moet doen

Veerboottarieven in het hoogseizoen lopen hard op en de gunstige afvaarten zijn als eerste weg, zeker voor voertuigen met lengte. Wie in juli wil varen en in mei pas boekt, betaalt de hoofdprijs of vaart op een onhandig tijdstip.

En dat is meteen het lastige aan deze keuze: je moet hem vroeg maken, terwijl je route dan vaak nog niet vaststaat. Terwijl het juist die route is — hoe ver noordelijk, hoeveel dagen, welke kant je terugkomt — die bepaalt welke overtocht logisch is.