Wadden en Waddenkust - Texel, Terschelling en Ameland per camperTexel, Terschelling en Ameland per camper

De kaasmarkt op het Waagplein trekt de meeste bezoekers naar Alkmaar: op vrijdagochtend in het zomerseizoen dragen kaasdragers in witte pakken met gekleurde strohoeden stapels ronde kazen op berries naar de waag. Het is een demonstratie van een oud gebruik en geen echte handel meer; het plein loopt vroeg vol, dus wie vooraan wil staan komt ruim voor aanvang. In het Waaggebouw met zijn carillon en ruiterspel zit het Hollands Kaasmuseum. Buiten het plein blijkt Alkmaar een aangename grachtenstad met de Grote of Sint-Laurenskerk, de kades van de Bierkade en een ring van singels waarover rondvaartboten varen. In 1573 hield de stad als eerste een Spaans beleg tegen. Parkeer buiten de singels en loop de laatste paar straten naar het centrum.

Bergen aan Zee is een klein badplaatsje aan het eind van de weg door de duinen, met een breed strand, een paar strandpaviljoens en een zeeaquarium. Landinwaarts liggen de Schoorlse Duinen, het hoogste en breedste duingebied van Nederland, waar ooit naaldbos werd geplant om het stuifzand vast te leggen; wandelpaden voeren over kale duintoppen met zicht op zee en over de polder. Bij Schoorl loopt het Klimduin vanaf het dorpsplein steil omhoog, een open zandhelling waar kinderen naar beneden rennen. Het dorp Bergen zelf was begin twintigste eeuw een kunstenaarskolonie, de Bergense School, en heeft nog altijd galeries en een museum. Buiten de zomer is het hier stil; op warme weekenden zitten de parkeerplaatsen bij de duiningangen vroeg vol.

Texel is het grootste en meest gevarieerde Waddeneiland: duinen en naaldbos aan de westkant, polders met schapen in het midden en een breed Noordzeestrand met paalhoofden. Bij De Slufter loopt de zee door een gat in de duinenrij naar binnen, waardoor een zoutmoeras is ontstaan waar het zeelavendel in de nazomer paars kleurt. In Ecomare worden zeehonden opgevangen en wordt de natuur van de Waddenzee uitgelegd; elders op het eiland liggen vogelkijkhutten en vertrekken boten naar de zandbanken, waar de zeehonden zelf liggen. Den Burg is het grootste dorp, met markt en winkels. Je komt met de autoveerboot vanaf Den Helder, die het hele jaar vaart; in het hoogseizoen kan het wachten zijn voor een afvaart. Twee nachten geven tijd voor strand, fiets en wad.

Harlingen is de enige Friese zeehaven die nog in bedrijf is, met een havenmond die rechtstreeks op de Waddenzee uitkomt. Langs de Noorderhaven staan zeventiende- en achttiende-eeuwse pakhuizen en schippershuizen met hun gevels naar het water gekeerd, en in de straten daarachter telt het stadje honderden rijksmonumenten. In de Willemshaven liggen zeilende charterschepen langs de kade, met masten die boven de daken uitkomen. Uit dezelfde haven vertrekken de veerboten naar Vlieland en Terschelling; op Vlieland zijn auto's van bezoekers niet toegestaan, dus je laat de camper aan wal en gaat als voetpassagier mee. De Waddenzee ervoor staat op de Werelderfgoedlijst en valt bij eb voor een groot deel droog, waarna er wadvogels op de platen foerageren. Buiten juli en augustus is het rustig aan de kades.

Terschelling is een van de meest veelzijdige Waddeneilanden en biedt een uitgestrekt landschap van duinen, kwelders en brede stranden. De iconische vuurtoren Brandaris torent hoog boven het dorp West-Terschelling uit en dient al eeuwenlang als baken voor de scheepvaart. Aan de oostkant van het eiland ligt het uitgestrekte natuurreservaat Boschplaat, waar zeldzame vogels broeden en de natuur vrij spel heeft. Wandelaars en fietsers verkennen hier kilometers aan onverharde paden die door de Noordsvaarder en langs de Waddenzee voeren. De dorpen op het eiland hebben elk een eigen karakter, variërend van maritieme gezelligheid tot rustieke boerderijen. In de polders grazen schapen en koeien, terwijl de cranberryvelden een uniek lokaal product voortbrengen. De weidse uitzichten over de Noordzee en het wad zorgen voor een constant gevoel van ruimte en rust.

Leeuwarden is de hoofdstad van Friesland, de enige provincie met een eigen officiële taal; op de borden staan de plaatsnamen in het Fries en het Nederlands. Het silhouet wordt bepaald door de Oldehove, een kerktoren waarvan de bouw in 1529 begon en al na een paar jaar werd gestaakt omdat hij tijdens het metselen scheef zakte. Onaf en scheef staat hij er nog altijd, en je kunt naar boven. Het Fries Museum aan het Wilhelminaplein vertelt de geschiedenis van de provincie, van terpbewoners tot Mata Hari, die hier werd geboren. Even verderop zit keramiekmuseum Princessehof in het huis waar M.C. Escher ter wereld kwam. De stad was in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa en heeft daar een levendig centrum met grachten en werkplaatsen aan overgehouden. De binnenstad is smal en drukbefietst, dus laat de camper aan de rand staan.

Ameland verwelkomt bezoekers met een weids landschap van duinen, kwelders en brede zandstranden. De markante rood-wit gestreepte Vuurtoren Bornrif steekt hoog boven de westelijke punt van het eiland uit. Aan de oostzijde ligt Natuurgebied Het Oerd, een uitgestrekt duingebied waar talloze vogelsoorten rusten tussen de begroeide duinpannen. Het Strand van Hollum is een geliefde plek voor wandelingen langs de branding met zicht op de Noordzee. In de authentieke dorpen Nes en Hollum herinneren historische commandeurswoningen aan een rijk maritiem verleden. De oversteek met de veerboot vanuit Holwerd brengt reizigers direct in het trage ritme van eb en vloed. Uitgebreide fietspaden doorkruisen het gehele eiland en verbinden de beschutte bossen met de open kwelders van de Waddenzee.

Tot 1969 stond dit water in open verbinding met de Waddenzee; sinds de afsluiting is de voormalige Lauwerszee een brak meer met platen, rietkragen en kwelders. Het gebied is nationaal park en een van de vogelrijkste plekken van het land: in het najaar en de winter vallen er tienduizenden ganzen en steltlopers in, en vanuit de vogelkijkhutten langs de oevers zie je ze zonder ze op te jagen. Konikpaarden en Schotse hooglanders grazen het terrein af en houden het open, zodat er nauwelijks bos ontstaat. Omdat er in de wijde omtrek bijna geen straatverlichting brandt, is het erkend als Dark Sky Park; op een heldere nacht zonder maan is de Melkweg met het blote oog te volgen. Aan de noordkant ligt de vissershaven Lauwersoog, waar de veerboot naar Schiermonnikoog vertrekt. Het is open, winderig land, dus zoek voor de nacht een beschutte plek.

Groningen is de grote stad van het noorden en telt zoveel studenten dat het straatbeeld jong is en vooral uit fietsers bestaat. Boven de Grote Markt uit steekt de Martinitoren, bijna honderd meter hoog en beklimbaar tot een omloop met uitzicht over de stad en het vlakke wierdenland eromheen. Het Groninger Museum ligt op een eiland in het kanaal voor het station, verdeeld over felgekleurde paviljoens die zelf al een bezienswaardigheid zijn. Aan de Grote Markt staat Forum Groningen, een cultuurgebouw met bibliotheek, filmzalen en een dakterras waar je gratis over de daken kijkt. Het centrum is compact en grotendeels autoluw; je zet de camper op een P+R-terrein aan de ring en neemt de bus naar binnen. Het Noorderplantsoen erachter is de plek waar de stad bij goed weer in het gras zit.

Sneek vormt het kloppende hart van de Friese waterwegcultuur en is onlosmakelijk verbonden met de omliggende meren. De iconische Waterpoort markeert de entree van de historische binnenstad, waar grachten en kades het straatbeeld bepalen. In het Fries Scheepvaart Museum wordt de rijke geschiedenis van de zeilvaart en de visserij in deze regio tastbaar. De uitgestrekte wateroppervlaktes van het nabijgelegen Sneekermeer trekken zeilers en watersporters uit alle windstreken aan. Langs de oevers van de meren wisselen rietkragen en weidse uitzichten elkaar af in een typisch Hollands polderlandschap. Kleine dorpen aan de waterkant bieden rustige aanlegplaatsen en sfeervolle terrassen direct aan de kade. Het gebied nodigt uit tot lange fietstochten over de dijken of ontspannen uren aan de waterkant.

Enkhuizen leefde van de haring en de VOC en raakte in de luwte toen de Zuiderzee in 1932 werd afgesloten, waardoor de zeventiende-eeuwse stad grotendeels bewaard bleef. Het Zuiderzeemuseum bestaat uit een binnenmuseum bij de haven en een buitenmuseum waarin complete straten, een rokerij, een lijnbaan en een kerk uit verdwenen vissersdorpen zijn herbouwd; vanaf het parkeerterrein aan de rand van de stad vaart een boot ernaartoe. De Drommedaris uit 1540 bewaakt de ingang van de oude haven en doet nu dienst als cultuurhuis. Aan de kades liggen botters en klippers met zwarte zeilen. Voor camperreizigers is dit een praktische stop aan het IJsselmeer, met in het zomerseizoen veerboten naar Stavoren en Urk.

De kaasmarkt op het Waagplein trekt de meeste bezoekers naar Alkmaar: op vrijdagochtend in het zomerseizoen dragen kaasdragers in witte pakken met gekleurde strohoeden stapels ronde kazen op berries naar de waag. Het is een demonstratie van een oud gebruik en geen echte handel meer; het plein loopt vroeg vol, dus wie vooraan wil staan komt ruim voor aanvang. In het Waaggebouw met zijn carillon en ruiterspel zit het Hollands Kaasmuseum. Buiten het plein blijkt Alkmaar een aangename grachtenstad met de Grote of Sint-Laurenskerk, de kades van de Bierkade en een ring van singels waarover rondvaartboten varen. In 1573 hield de stad als eerste een Spaans beleg tegen. Parkeer buiten de singels en loop de laatste paar straten naar het centrum.