Maas & Ardennen - van Maastricht naar de Semoisvan Maastricht naar de Semois

Maastricht geldt als de oudste stad van Nederland en begon als Romeinse doorwaadbare plaats aan de Maas. Het leven speelt zich af op twee pleinen: het ruime Vrijthof met de Sint-Servaasbasiliek en de Sint-Janskerk, en het kleinere Onze-Lieve-Vrouweplein, waar de terrassen in de schaduw van de basiliek staan. In een dertiende-eeuwse dominicanenkerk zit tegenwoordig een boekhandel, en het Bonnefanten toont oude meesters en hedendaagse kunst in een gebouw met een koepeltoren aan het water. Onder de Sint-Pietersberg lopen kilometers gangen die eeuwenlang zijn uitgehakt voor mergel; ze zijn net als de kazematten alleen met een gids te bezoeken. Er wordt Bourgondisch gegeten: vlaai, zuurvlees en lange middagen op een terras. Maastricht heeft geen milieuzone, dus ook een oudere diesel mag de stad in; zet de camper aan de rand neer en doe het centrum te voet.

Namen is de hoofdstad van Wallonië en ligt waar de Samber in de Maas komt, met op de rots erboven een citadel die eeuwenlang als de sleutel tot het land gold. Bovenop lopen bezoekers over de wallen en door de gangen die generaties militaire ingenieurs in het kalksteen hebben uitgehakt; vanaf het Grognon aan de samenvloeiing brengt een kabelbaan je in enkele minuten omhoog. Beneden liggen smalle straten met terrassen rond de Sint-Aubinuskathedraal, en in het museum aan de Rue de Fer wordt de Trésor d'Hugo d'Oignies bewaard, dertiende-eeuws edelsmeedwerk uit een priorij in de buurt. In september trekken tijdens de Fêtes de Wallonie steltlopers door de stad, die elkaar op het plein voor de kathedraal omver proberen te duwen. De binnenstad is compact genoeg om vanaf een standplaats buiten het centrum te voet of met de bus te bezoeken.

Dinant ligt geklemd tussen een kalksteenwand en de Maas, op sommige plekken maar één huizenrij diep. De collegiale Onze-Lieve-Vrouw drukt zich tegen de rots met een peervormige toren die het silhouet van de stad bepaalt, en pal erboven ligt de citadel, bereikbaar via 408 treden, met de kabelbaan of over de weg. Adolphe Sax werd hier in 1814 geboren; op de brug over de Maas staat een rij beschilderde saxofoons opgesteld en in de straat waar hij opgroeide vertelt een klein museum zijn verhaal. Stroomafwaarts staat de abdij van Leffe, waar het gelijknamige bier vandaan komt. Rondvaartboten vertrekken van de kade, stroomopwaarts wachten de rotsen van Freÿr. Met de camper geldt een duidelijke beperking: op de Place d'Armes en de parking bij het casino mag je niet staan, dus zoek een plek verder van het water.

Onder het dorp verdwijnt de Lesse in de rots en komt ze verderop weer tevoorschijn; daartussen liggen de grotten van Han, zalen en gangen die het water in het kalksteen heeft uitgesleten. Bezoekers laten hun voertuig in het dorp staan en nemen de smalspoortram die er sinds 1906 naar de ingang rijdt; de rondleiding eindigt in de Salle du Dôme, waar een geluid- en lichtspel de hoogte van de koepel laat zien. Aan de andere kant van het dorp loopt over de kalkheuvels een wildpark waar wisenten, wolven en lynxen vanaf een safaribus te zien zijn. Op het grottendomein zelf is geen parkeerplaats: het parkeren gebeurt in het dorp, waar ook de tram vertrekt. In de Belgische en Nederlandse schoolvakanties is het er druk, dus kom vroeg of blijf een nacht en ga meteen bij opening.

In een lus van de Semois ligt Bouillon rond een rots waarop de burcht staat die Godfried van Bouillon in 1096 van de hand deed om zijn kruistocht te betalen. Je komt binnen over drie achter elkaar liggende ophaalbruggen en loopt daarna door gangen die in de rots zijn uitgehakt naar zalen en een diepe waterput; vanaf de torens kijk je op de rivier en de beboste hellingen. Op het binnenplein laten valkeniers er roofvogels vliegen. Beneden strekt de stad zich langs beide oevers uit, met kades waar kajaks te water gaan en een brug die de twee helften verbindt. Als poort naar de Semoisvallei, aangewezen als Waals nationaal park, verdient Bouillon twee nachten: één voor de burcht en het stadje, één voor een wandeling naar de uitzichtpunten en een rit langs de meanders. De invalswegen dalen steil af naar de rivier.

Bastenaken was in december 1944 het middelpunt van het Ardennenoffensief: de stad lag ingesloten en generaal McAuliffe antwoordde op de Duitse eis tot overgave met één woord, Nuts. Op de Place McAuliffe staat sindsdien een Shermantank, en op de heuvel Mardasson buiten het centrum staat het stervormige monument voor de Amerikaanse soldaten die in de Ardennen zijn gevallen. Ernaast vertelt het Bastogne War Museum het verhaal van de veldslag door de ogen van vier getuigen, van een jongen uit de stad tot een Duitse officier. In de bossen bij Foy liggen de schuttersputten van Bois Jacques nog altijd in de grond. De parking bij het museum is overdag open, maar overnachten mag er niet. Reken op een halve dag voor monument en museum; het stadje zelf is klein en snel bekeken.

Het stadje ligt in een lus van de Ourthe, met op de rots erboven de ruïne van het feodale kasteel dat er sinds de elfde eeuw staat. Vanaf de muren kijk je over leien daken en beboste hellingen; beneden liggen de kade en een winkelstraat met slagers die Ardense ham roken en wildpaté verkopen. Kajakverhuurders zetten je stroomopwaarts af zodat je met de stroom mee terugpeddelt, en vanuit het centrum lopen wandelroutes de omliggende heuvels in. Het Musée de la Bataille des Ardennes vertelt over de winter van 1944, toen het stadje zwaar werd getroffen; op enkele plekken staan tanks als monument. Met een lang voertuig rijd je niet door de smalle bochten van de kern: de doorgaande weg volgt de rivier en de grotere parkeerterreinen liggen aan de rand. Op zomerse weekenden is het druk aan het water.

Durbuy voert de titel kleinste stad ter wereld en dankt die aan een stadskeur uit de veertiende eeuw. Wat er staat is niet meer dan een handvol kasseienstraatjes met huizen van grijze steen, ingeklemd tussen de Ourthe en een rotswand. Boven de kern staat het kasteel van de graven d'Ursel, particulier bezit en niet te bezoeken, maar goed te zien vanaf de brug. Het dorp doorwandelen kost een half uur; daarna zijn er het topiarypark met in vorm gesnoeide struiken, een confituurmakerij waar de ketels zichtbaar staan en aan de overkant van de rivier een aanbod aan avontuursport van kajak tot klimparcours. Op zomerse weekenden en in de schoolvakanties loopt alles vol en zijn de terrassen aan het water tot laat bezet. Met een lang voertuig blijf je uit de kern en parkeer je op de terreinen aan de rand.

Maastricht geldt als de oudste stad van Nederland en begon als Romeinse doorwaadbare plaats aan de Maas. Het leven speelt zich af op twee pleinen: het ruime Vrijthof met de Sint-Servaasbasiliek en de Sint-Janskerk, en het kleinere Onze-Lieve-Vrouweplein, waar de terrassen in de schaduw van de basiliek staan. In een dertiende-eeuwse dominicanenkerk zit tegenwoordig een boekhandel, en het Bonnefanten toont oude meesters en hedendaagse kunst in een gebouw met een koepeltoren aan het water. Onder de Sint-Pietersberg lopen kilometers gangen die eeuwenlang zijn uitgehakt voor mergel; ze zijn net als de kazematten alleen met een gids te bezoeken. Er wordt Bourgondisch gegeten: vlaai, zuurvlees en lange middagen op een terras. Maastricht heeft geen milieuzone, dus ook een oudere diesel mag de stad in; zet de camper aan de rand neer en doe het centrum te voet.